W 5564 roku (według kalendarza hebrajskiego, czyli w 1804 roku) przy ulicy Głogowskiej i Śniadeckich powstał cmentarz żydowski, po likwidacji starego cmentarza, który znajdował się na tzw. Musznej Górze (czyli w okolicach dzisiejszego placu Wolności). W czasie II wojny światowej cmentarz ten został zniszczony przez hitlerowców. Po wojnie część cmentarza zajęły Międzynarodowe Targi Poznańskie. W latach 80., po rozbudowie targów natknięto się na pozostałości szczątków ludzkich, które przewieziono i pochowano w specjalnie wydzielonej kwaterze cmentarza na Miłostowie, oznaczając miejsce pochówku macewami pochodzącymi ze znalezionego miejsca.

We wtorek, przy ulicy Głogowskiej 26a odsłonięto Miejsce Pamięci z sześcioma macewami. Podczas uroczystości kilkudziesięciu przedstawicieli społeczności żydowskiej z Polski, Wielkiej Brytanii, Niemiec i Stanów Zjednoczonych w języku jidysz, hebrajskim, a także angielskim, rosyjskim, niemieckim i polskim modliło się nad macewą wielkiego rabina Akiva Egera. W wydarzeniu uczestniczył też ksiądz arcybiskup Stanisław Gądecki oraz przedstawiciele władz miasta i województwa.

Akiva Eger był Rabinem Poznania i Wielkiego Księstwa Poznańskiego w latach 1815-1837. Kierował jedną z najsławniejszych i największych w Europie uczelni talmudycznych.

Po wielu latach starań, rozmów i przygotowań Poznańskiej Gminie Wyznaniowej Żydowskiej przy wsparciu Komitetu Odbudowy Cmentarzy Żydowskich z Londynu udało się wykupić teren podwórza kamienicy przy ulicy Głogowskiej 26a. Negocjacje z mieszkańcami, miastem, Spółdzielnią Mieszkaniową Grunwald, warunków i wykupów mieszkań trwały kilkanaście miesięcy. W końcu, wiosną ubiegłego roku ruszyły prace budowlane. Usunięto garaże, a w ich miejscu powstał zielony skwer z sześcioma macewami upamiętniający poznańskich Żydów. W bramie prowadzącej na dziedziniec umieszczono pamiątkowe tablice w trzech językach: polskim, hebrajskim i angielskim oraz specjalny kran z wodą do obmywania rąk. W obawie przed wandalami teren został ogrodzony murem i objęty monitoringiem.

Po uroczystościach na odtworzonym cmentarzu uczestnicy przejechali autokarami pod pływalnię przy ulicy Wronieckiej (dawną synagogę), gdzie odsłonięto skwer Rabina Akivy Egera. Na koniec goście zjedli w restauracji koszerny posiłek, przygotowany zgodnie z religijnymi nakazami żydowskimi.

Fot: Janusz Ludwiczak