Spacer po Łazarzu - patroni naszych ulic, Reportaże, Ciekawostki

Na początku zwała się Kawaleryjską

08-11-2015 20:29   Janusz Ludwiczak

Ulica ta ma ponad pół kilometra długości. Po raz pierwszy pojawia się na planie Poznania w 1892 roku. Ulica biegnie wśród koszar ułanów, strzelców konnych i taborów, doczekała się dodatkowo w latach dwudziestych sąsiedztwa broni pancernej. Najstarsze budynki przy tej ulicy mają ponad 130 lat. Po przerwie powracamy do naszego cyklu "Spacer po Łazarzu - patroni naszych ulic". Na początek Ułańska.

Ulica Ułańska:

• Długość: 578 m
• Kod pocztowy: 60-748
• Urząd pocztowy: obszar doręczeń - UP Poznań 2 (ul. Głogowska 17), najbliższa poczta - AP Poznań (ul. Grunwaldzka 17)
• Ilość budynków: 24
• Najwyższy numer: 22b
• Status drogi: gminna/dojazdowa, układ uzupełniający
• Komunikacja miejska: brak
• Parafia:
  • ul. Ułańska 1, 3, 5, 7, 10, 12, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22A, 22B – Parafia Michała Archanioła (ul. Stolarska 7)
  • ul. Ułańska 2, 4, 6, 8 – Parafia Św. Anny (ul. Limanowskiego 13/Matejki 42)
• Obwód wyborczy: komisja nr 50/51, II Liceum Ogólnokształcące (ul. Matejki 8/10)
• Obwód szkół: Szkoła Podstawowa nr 26 (ul. Berwińskiego 2/4), Gimnazjum nr 33 (ul. Wyspiańskiego 27)
• Policja: Komisariat Poznań-Grunwald (ul. Rycerska), rewir It, rejon dzielnicowych 3t.

Półkilometrowy skrót omijający Matejki

Ulica Ułańska ma ponad pół kilometra długości (dokładnie 578 metrów). Przebiega z północy na południe, łącząc Grunwaldzką z Wyspiańskiego i Jarochowskiego. Krzyżuje się pięcioma ulicami: Grunwaldzką, Grottgera, Siemiradzkiego, Wyspiańskiego i Jarochowskiego (która stanowi przedłużenie Ułańskiej).

Na początku zwała się Kawaleryjską

Ulica ta pojawia się po raz pierwszy na planie Poznania w 1892 roku. W 1900 roku otrzymała nazwę Kawaleryjska (Kavalleriestrasse). Nazwa ta nie wzięła się przypadkowo. Ulica biegnie wśród koszar ułanów, strzelców konnych i taborów, doczekała się dodatkowo w latach dwudziestych sąsiedztwa broni pancernej.

W latach 80. XIX wieku na rozległych działkach między ulicą Matejki a Ułańską powstały koszary 2. Pułku Huzarów (w okresie międzywojennym należące do 15. Pułku Ułanów Poznańskich), a między Ułańską a Wojskową - zabudowania batalionu taborów, w których w latach 1919-1939 stacjonował 7. Pułk Strzelców Konnych Wojennych. Wzdłuż ulicy Ułańskiej stanęły budynki koszarowe, ujeżdżalnie i wozownie.

Na początku XXI wieku budynki koszarowe po inwentaryzacji rozebrano (pozostała jedynie późniejsza część ujeżdżalni i fragmenty zabytkowego ogrodzenia), a na ich terenie powstało ekskluzywne, strzeżone osiedle Ułańskie.

Najstarszy budynek ma ponad 130 lat. Stacjonowało tutaj 630 żołnierzy i 720 koni

Pod "trójką" znajduje się zabytkowy budynek koszar wojskowych, który powstał ok. 1890 roku. W domu tym mieszkali m.in. oficerowie i dowódcy 15. Pułku Ułanów Poznańskich. W styczniu 2013 r. obiekt został wystawiony na sprzedaż za cenę wywoławczą 5 mln 300 tys. zł, jednak nie udało znaleźć się nabywcy, dlatego cenę obniżono do 4 mln zł. W czerwcu budynek kupiła niemiecka firma.

Po drugiej stronie ulicy Ułańskiej, pomiędzy Grunwaldzką a Grottgera znajdują się zachowane, ostatnie budynki koszar huzarów, które zbudowano w latach 1884-1885.

Koszary huzarów zostały zbudowane w latach 1884-1885. W 1886 roku wprowadził się do nich II Przyboczny Pułk Huzarów nr 2. Dwa szwadrony stacjonowały wcześniej w Poznaniu, pozostałe zostały zgromadzone w Lesznie. W latach 1887-1888 nastąpiła rozbudowa zespołu koszarowego. Wtedy tutaj prawie komfortowo zaczęły funkcjonować wszystkie jednostki – wyjaśnia Przemysław Maćkowiak, prezes Towarzystwa Miłośników Miasta Lubonia, Sekcja Historyczna.

Jednymi z pierwszych nowoczesnych założeń koszarowych zrealizowanych w ostatniej ćwierci XIX wieku na obszarze między poligonalnymi umocnieniami poznańskiej twierdzy, a pierścieniem zewnętrznych fortów były kompleksy przeznaczone dla 2. Przybocznego Pułku Huzarów nr 2 oraz Dolnośląskiego Batalionu Taborów nr 5. Zlokalizowano je w III rejonie ograniczeń budowlanych twierdzy między wsią Jeżyce i przysiółkiem Bartoldowo przy drodze prowadzącej od Bramy Berlińskiej w kierunku Junikowa oraz Plewisk. W okresie międzywojennym stacjonowały w nich między innymi 15. Pułk Ułanów Poznańskich oraz 7. Pułk Strzelców Konnych Wielkopolskich – opowiada Przemysław Maćkowiak.

Okazuje się, że na terenie koszar stacjonowało 630 żołnierzy i 720 koni.

Trzeba było tutaj żołnierzy przenocować, wyżywić, a także przechować konie i utrzymać je w odpowiedniej formie. Pokazuje to pewną skalę całego rozwiązania. To było poważne przedsięwzięcie – wskazuje Przemysław Maćkowiak.

Koszary przejęło później Wojsko Polskie, które było w ich posiadaniu do przełomu lat 80. i 90. Później mieściły się tutaj magazyny szpitala wojskowego, obecnie są to magazyny dla Targów. Jak się okazuje historia zatoczyła koło, bowiem przechowane są tutaj mieszanki, stanowiące nawierzchnię dla koni, którą Targi używają podczas Cavaliady.

Nieco młodsze budynki, ale równie zabytkowe znajdują się pod numerami 2, 8 i 20 - powstały w latach 30. XX wieku. Dekadę później, w 1942 roku zbudowano domy pod numerami 4, 6, 10, 12, 14, 16 i 18.

Ciekawostki:

• Ulica Ułańska znajduje się jeszcze m.in. w Kostrzynie i Lesznie, a także Białymstoku, Bydgoszczy, Gdańsku, Łodzi, Szczecinie, Wrocławiu czy Warszawie. Ułańskiej nie znajdziemy za to w Krakowie.
• Idąc wschodnią stroną ulicy Ułańskiej warto zwrócić uwagę na portale nad wejściem do budynku pod numerami 10, 12, 14, 16 i 18 - nad drzwiami znajdują się wyrzeźbione konie i żołnierze.

Opracowanie na podstawie - źródła:

• Wikipedia
• "Spis zabytków architektury", Wydawnictwo Miejskie, Poznań 2004
• System Informacji Przestrzennej - wykaz ZGiKM Geopoz
• wykaz dróg, Zarząd Dróg Miejskich
• Danuta Bartkowiak, Ulica Ułańska: nie tylko dla wojska, „Poznań”, Informator Samorządowy Metropolii Poznań, Kwiecień 2013, ISSN 2080315X, s.9.
• lazarz.pl - materiały własne

Fot: fotopolska.eu (4), Biblioteka Uniwersytecka (5), Janusz Ludwiczak

ZOBACZ TAKŻE: Można było przenieść się pod koniec XIX wieku i zwiedzić koszary huzarów

ZOBACZ TAKŻE: Biurowce powstały na terenie dawnych koszarów 15. Pułku Ułanów Poznańskich

ZOBACZ TAKŻE: Za ponad 4 mln zł miasto sprzedało budynek koszar przy Ułańskiej 3

ZOBACZ TAKŻE: Spacer po Łazarzu - patroni naszych ulic