Mieściła się tutaj willa Greisera i szpital wojskowy - ulica Berwińskiego
20-01-2013 01:25   Janusz Ludwiczak
Jej patronem jest poeta, dramaturg i tłumacz, a znajduje się przy niej rozgłośnia radiowa, szkoła i schronisko - mowa o ulicy Berwińskiego, która ma tylko 148 metrów długości i jest jedną z najkrótszych ulic dzielnicy. Przedstawiamy nasz drugi "Spacer po Łazarzu - patroni naszych ulic".

Ulica Berwińskiego:

  • Długość: 148 metrów
  • Kod pocztowy: 60-765
  • Urząd pocztowy: Poznań 2 (ul. Głogowska 17)
  • Ilość budynków: 3
  • Najwyższy numer: 5
  • Status drogi: gminna / lokalna, układ uzupełniający,
  • Komunikacja miejska: brak
  • Parafia: Św. Anny
  • Okręg wyborczy: II (Łazarz-Stary Grunwald-Jeżyce-Ogrody)
  • Obwód wyborczy: komisja nr 45, Szkoła Podstawowa nr 26 (ul. Berwińskiego 2/4)
  • Obwód szkół: Szkoła Podstawowa nr 26 (ul. Berwińskiego 2/4), Gimnazjum nr 33 (ul. Wyspiańskiego 27)
  • Policja: Komisariat Poznań-Grunwald (ul. Rycerska), rewir III, rejon dzielnicowych 34


Krótka, ale ruchliwa

Ulica Berwińskiego ma zaledwie 148 metrów długości, ale jest bardzo ruchliwa, gdyż stanowi łącznik z ulicy Głogowskiej i Kanałowej do Matejki i Wyspiańskiego. Prowadzi z wschodu na zachód i ma dwa skrzyżowania (z ul. Głogowską i Matejki).

Jest to ulica jednokierunkowa. a zarazem szeroka. Na całej długości mogłaby mieć nawet po trzy pasy ruchu, jednak trzy nitki znajdują się tylko przy skrzyżowaniu z ul. Matejki i stanowią lewoskręt, prawoskręt i pas do jazdy prosto - ulicą Wyspiańskiego.

Berwińskiego nie kursują pojazdy komunikacji miejskiej, jednak zatrzymują się tutaj inne pojazdy transportu zbiorowego. Po prawej stronie znajduje się postój taksówek.


Willa dla prawnika Ueckera, mieszkał w niej Arthur Greiser

Spacer ulicą Berwińskiego zaczynamy od skrzyżowania z ul. Matejki. Pod numerem 5 znajduje się willa w stylu klasycyzmu, zbudowana w 1908 roku. Jej projektantem był Paul Genge. Willa jest czterokondygnacyjna, ma rozbudowaną bryłę, z przybudówkami i tarasami.

Budynek ten został zbudowany dla prawnika Paula Ueckera. W okresie międzywojennym należała do znanego fabrykanta wódek i likierów, Artura Gaede, później mieścił się tu konsulat francuski.

W czasie okupacji willa była siedzibą Arthura Greisera, hitlerowskiego namiestnika Kraju Warty, niemieckiego polityka narodowosocjalistycznego, a także prezydenta Senatu Wolnego Miasta Gdańska.

Zaraz po zakończeniu II wojny światowej, w 1945 roku rozpoczęła stąd nadawać poznańska rozgłośnia Polskiego Radia. Obecnie mieści się tutaj siedziba Radia Merkury i MC Radio.


Szkoła i schronisko

Obok, pod numerem 2/4 stoi zabytkowy budynek w stylu neorenesansu, zbudowany w latach 1903-1905 według projektu miejskich urzędników budowlanych - Felixa Moritza i Henricha Gründera. Początkowo obiekt ten miał pełnić funkcję szkoły średniej (IV Mitteschule), prowadzonej przez Towarzystwo do Upiększania Miasta. Szkoła miała trzy aule, 28 sal lekcyjnych oraz salę gimnastyczną.

W czasie II wojny światowej budynek pełnił funkcje szpitala wojskowego. W latach 70. w gmachu tym funkcjonowały cztery szkoły podstawowe - nr 9, 15, 26 i 43. "Dziewiątka" przeniosła się do nowowybudowanego budynku przy ul. Łukaszewicza, Szkoła Podstawowa nr 43 na ul. Stalingradzką (obecnie al. Niepodległości), a pozostałe zostały połączone w Szkołę Podstawową nr 26, która nosi to samo imię, co patron ulicy, przy której się znajduje.

Obecnie Szkoła Podstawowa nr 26 stanowi Zespół Szkół i Placówek Oświatowych, w skład których wchodzi również Szkolne Schronisko Młodzieżowe nr 3.

W Szkole Podstawowej nr 26 mieści się 13 oddziałów (w tym trzy klasy trzecie) i dwa oddziały zerowe (przedszkolne). W "dwudziestceszóstce" działa także szkolny klub sportowy unihokeja, świetlica, kółko przyrodnicze, papieskie i dziennikarskie czy też koło miłośników książki.

W ofercie Szkolnego Schroniska Młodzieżowego nr 3 znajduje się 49 miejsc noclegowych w pokojach 2, 3, 5, 6, 9 i 10-osobowych. Za nocleg w pokoju 3-osobowym zapłacimy 34 złote (z legitymacją Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych i legitymacją ucznia, studencką, nauczyciela bądź opiekuna 24,30 zł).

Przy ul. Berwińskiego 2/4 znajduje się również prywatna przychodnia.


Kamienica z neonem reklamującym Palmiarnię

Przy zbiegu z ulicą Głogowską znajduje się kamienica zbudowana w latach 1927-1938, której projektantem był Władysław Czarnecki. Na ostatnim piętrze znajdowało się atelier rzeźbiarza Ludwika Pugeta. Jeszcze na początku lat 90. na ścianie i dachu budynku znajdował się neon, który zachęcał do odwiedzania Palmiarni.


Balustrada zaprojektowana po 1920 roku przez Czarneckiego

Po drugiej strony ulicy nie zobaczymy żadnych budynków. Północną pierzeję ulicy Berwińskiego stanowi Park Wilsona, oddzielony betonową ażurową balustradą z balaskami, według projektu z lat 20. XX wieku, której autorem jest... projektant kamienicy pod numer 1, czyli Władysław Czarnecki.

Po prawej stronie ulicy (idąc od Głogowskiej) mieści się również szalet, który czynny jest codziennie od 8 do 20. Ta informacja może okazać się czasami przydatna.


Ciekawostki:

  • została wytyczona ok. 1900 roku
  • w czasie, kiedy nad Poznaniem władzę sprawowali Niemcy nosiła nazwę Barthstrasse
  • Ryszard Berwiński został patronem tej ulicy najpierw tylko na 20 lat, w 1919 roku, po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, a później ponownie po zakończeniu II wojny światowej.


Ryszard Berwiński
Urodził się 28 lutego 1819 r. w Polwicy pod Zaniemyślem. Uczył się w gimnazjach w Lesznie i Wrocławiu. W latach 1840-1843 studiował w Berlinie. Później zajął się działalnością konspiracyjną.

W 1843 roku przeprowadził się do Poznania, skąd działał jako galicyjski emisariusz propagujący powstanie, dwa lata później został aresztowany. Do 1847 roku przebywał w więzieniu w Wiśniczu, a później w berlińskim więzieniu Moabit. Później wstąpił do Komitetu Narodowego i brał udział w Wielkopolskiej Wiośnie Ludów oraz w walkach w Krakowie, uczestniczył w Kongresie Słowiańskim w Pradze.

W latach 1850-1851 powrócił do Poznania, gdzie poddał się leczeniu stwierdzonej przez lekarzy choroby nerwowej. Następnie został posłem na sejm pruski, a potem wyjechał do Paryża. W latach 1855-1871 przebywał w Konstantynopolu, gdzie przystąpił do kozaków sułtańskich Sadyka Paszy, następnie służył w 2. pułku dragonów osmańskich do 1871 roku.

Ryszard Berwiński był również folklorystą, tłumaczem języka czeskiego i członkiem Towarzystwa Literacko-Słowiańskiego we Wrocławiu. Pisał do czasopisma "Przyjaciel Ludu", napisał m.in. pieśń "Bogunka na Gople", utwór "Don Juan Poznański. Poemat bez końca" zainspirowany Don Juanem George Byrona, będący jego parodią, a także opublikował "Powieści wielko-polskie" i książkę "Studia o literaturze ludowej ze stanowiska historycznej i naukowej krytyki".

Zmarł w 19 listopada 1879 roku w Stambule.


Opracowanie na podstawie - źródła:

  • Wikipedia
  • Księga adresowa miasta stołecznego Poznania 1935, Poznań, Wydaw. Księgi Adresowej, 1935 (reprint: Poznań, Wydaw. Miejskie, 2001, ISBN 83-87847-64-X)
  • Zbigniew Zakrzewski, Ulicami mojego Poznania. Przechadzki z lat 1918–1939, Poznań, Wydaw. Poznańskie, 1985, ISBN 83-210-0413-X
  • Władysław Czarnecki, To był też mój Poznań. Wspomnienia architekta miejskiego z lat 1925-1939, w wyb. i oprac. Janusza Dembskiego, Poznań, Wydaw. Poznańskie, 1987, ISBN 83-210-0665-5
  • Kazimierz Sobkowicz, Architekci wielkopolscy. Biogramy, dzieła, stowarzyszenia, ISBN 83-00-02483-2, cz. 1, Lata 1886-1939, Poznań, Wydaw. Oddz. Poznańskiego SARP, 1988, ISBN 83-00-02480-8
  • Jan Skuratowicz, Architektura Poznania 1890-1918, Poznań, Wydaw. Naukowe UAM, 1991, ISBN 83-232-0313-X
  • Marcin Libicki, Poznań. Przewodnik, fot. Piotr Libicki, Poznań, Gazeta Handlowa, 1997, ISBN 83-902028-4-0
  • Jarosław Mulczyński, Poznańscy artyści na Łazarzu do roku 1939, "Kronika Miasta Poznania", ISSN 0137-3552, 1998, nr 3 (Święty Łazarz)
  • Magdalena Warkoczewska, Św. Łazarz. Wystawa w Muzeum Historii Miasta Poznania w Ratuszu, październik – grudzień 1998, Poznań, Muzeum Narodowe, 1998, ISBN 83-85296-53-0 ("Ulice i zaułki dawnego Poznania")
  • Jakub Skutecki, Poznań na widokówkach z lat 1893-1918. Ze zbiorów Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu, Poznań, UAM, 2000, ISBN 83-903870-9-3
  • Poznań. Przewodnik po zabytkach i historii, red. meryt. i oprac. tekstów Janusz Pazder, Poznań, Wydaw. Miejskie, 2003, ISBN 83-87847-92-5
  • Poznań. Spis zabytków architektury, oprac. Jolanta Bielawska-Pałczyńska, Poznań, Urząd Miasta Poznania, 2004, ISBN 83-89525-07-0
  • Atlas architektury Poznania, pod red. Janusza Pazdera, Poznań, Wydaw. Miejskie, 2008, ISBN 978-83-7503-058-7
  • Marek Rezler: Sylwetki zasłużonych poznaniaków. Biogramy historyczne. W: Wielka Księga Miasta Poznania. Wyd. 1. Poznań: Dom Wydawniczy „Koziołki Poznańskie”, 1994, s. 730. ISBN 83-901625-0-4.
  • Szkoła Podstawowa nr 26
  • strona internetowa Urzędu Miasta Poznania


Komentarze (0)

Dodaj swój komentarz

Nick: (max. 40znaków)

Treść komentarza:

Wpisz kod z obrazka: (cyfry i litery a-f)

REGULAMIN:
Publikowane komentarze odzwierciedlają osobiste poglądy ich autorów, którzy ponoszą wyłączną odpowiedzialność za ich treść. Wpisy naruszające polskie prawo, dobra innych osób, zawierające słowa powszechnie uznane za wulgarne oraz nie związane bezpośrednio z komentowanym tekstem będą kasowane. Niedopuszczalne jest również zamieszczanie w treści komentarzy linków do innych stron internetowych, reklam oraz danych osobowych i adresowych osób prywatnych i firm. Komentarze ukazują się na stronie po akceptacji przez moderatora, co nie zwalnia ich autorów od odpowiedzialności za wygłaszane treści.
Aktualności
R E K L A M A
Niezapominajka
14

gru

16:00
Klub Osiedlowy "Krąg" ul. Dmowskiego 37
IX Łazarskie Spotkanie Opłatkowe

15

gru

I Liceum Ogólnokształcące ul. Bukowska 16
Akcja honorowego poboru krwi
w godz. 8:30-13:30

17:00
Rynek Łazarski
Granie na straganie czyli Świąteczny Rynek z Dziewiątką

17:00
Klub Osiedlowy "Krąg" ul. Dmowskiego 37
Spektakl dla dzieci "Kot w butach" w wykonaniu Teatru Krokodyl

17:00
Hala widowiskowo-sportowa Arena ul. Wyspiańskiego 33 Park Kasprowicza
Cugowscy - koncert

[ wszystkie ]

Komentarze
Ogłoszenia
Newsy na Twoją skrzynkę!
Zapisz się na listę mailingową:
Twój e-mail: